Matthías Johannessen

Um höfund

Matthías Johannessen fæddist í Reykjavík 3. janúar 1930. Hann lauk Cand.-mag.-prófi í norrænum fræðum frá Háskóla Íslands árið 1955, með íslenskar bókmenntir sem aðalgrein. Hann lagði stund á almenna bókmenntasögu og leiklistarfræði í Kaupmannahöfn um tíma og rannsakaði m.a. verk Gríms Thomsen. Matthías starfaði lengst af við Morgunblaðið, fyrst sem blaðamaður frá 1951-1959 og síðan sem ritstjóri fram í ársbyrjun 2001 þegar hann lét af störfum.

Matthías hefur á löngum ritferli sent frá sér ljóðabækur, leikrit, ritgerðir, viðtalsbækur og ævisögur, þýðingar, annast útgáfur og samið formála að ýmsum ritum, auk fjölbreytts efnis í blöðum og tímaritum. Matthías er þekktur fyrir samtöl sín við kunna sem og síður þekkta einstaklinga, m.a. Halldór Laxness, Tómas Guðmundsson og Pál Ísólfsson. Árið 1958 sendi hann frá sér sína fyrstu ljóðabók, Borgin hló, sem vakti athygli fyrir frjálst stílform. Ljóð hans hafa verið þýdd á fjölda tungumála og hann hefur hlotið margvíslegar viðurkenningar fyrir verk sín. Þrjár bóka hans hafa verið tilnefndar til Bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs; Tveggja bakka veður (1983), Dagur af degi (1990) og Vötn þín og vængur (1998). Hann hefur ennfremur hlotið heiðurslaun Alþingis frá 1984 og fékk Verðlaun Jónasar Hallgrímssonar 1999.

(fengið frá bokmenntir.is)

Skáldverk

Skáldsögur:

Hann nærist á góðum minningum, 2001: Vaka-Helgafell

Vatnaskil: Dagbókarsaga, 2002: Vaka-Helgafell

Sól á heimsenda: Saga, 1987: Almenna bókafélagið

Smásögur:

Flugnasuð í farangrinum, 1998: Vaka-Helgafell

Hvíldarlaus ferð inni í drauminn, 1995: Hörpuútgáfan

Konungur af Aragon og aðrar sögur, 1986: Almenna bókafélagið

Nítján smáþættir, 1981: Þjóðsaga

Ljóðabækur:

Þýskaland, Andblær við svanavæng = Windhauch am Schwanenflügel, 2011: Seltman+Söhne

Söknuður, 2011: Veröld

Vegur minn til þín, 2009: Háskólaútgáfan

Ljóðaúrval, 2001: Vaka-Helgafell

Ættjarðarljóð á atómöld, 1999: Vaka-Helgafell

Vötn þín og vængur, 1996: Hörpuútgáfan

Land mitt og jörð: Ljóð, 1994: Hringskuggar

Árstíðaferð um innri mann, 1992: Iðunn

Sálmar á atómöld, 1991: Almenna bókafélagið

Fuglar og annað fólk, 1991: Iðunn

Veröld þín, 1989: Iðunn

Dagur af degi, 1988: Almenna bókafélagið

Flýgur örn yfir, 1984: Skákprent

Veður ræður akri, 1981: Guðjón Ó. Guðjónsson

Tveggja bakka veður, 1981: Almenna bókafélagið

Morgunn í maí, 1978: Almenna bókafélagið

Dagur ei meir: Ljóð 74, 1975: Almenna bókafélagið

Mörg eru dags augu, 1972: Almenna bókafélagið

Vísur um vötn, 1971: Guðjón Ó. Guðjónsson

Fagur er dalur, 1966: Almenna bókafélagið

Vor úr vetri, 1963: Helgafell

Jörð úr ægi, 1961: Helgafell

Hólmgönguljóð, 1960, 1985: Helgafell/Almenna bókafélagið

Borgin hló, 1958, 1998: Helgafell

Rit almenns efnis

Undir afstæðum himni, 2000: Árvakur hf.

Við Kárahnjúka og önnur kennileiti: Helgispjall, 1999: Árvakur hf.

Gríma gamals húss: Helgispjall, 1998: Árvakur hf.

Sagnir og sögupersónur: Helgispjall, 1997: Árvakur hf.

Eintal á alneti: Helgispjall, 1996: Árvakur hf.

Spunnið um Stalín: Helgispjall, 1995: Árvakur hf.

Fjötrar okkar og takmörk, 1995: Árvakur hf.

Um Jónas, 1993: Hringskuggar

Þjóðfélagið: Helgispjall, 1992: Iðunn

Ævisaga hugmynda: Helgispjall, 1990: Iðunn

Bókmenntaþættir, 1985: Almenna bókafélagið

Félagi orð: Greinar, samtöl og ljóð, 1982: Þjóðsaga

Kjarval: Málari lands og vætta, Kjarval: A Painter of Iceland, ásamt Aðalsteini Ingólfssyni, 1981, 1991: Saga/Iceland Review

Erró, Erró: An Icelandic Artist, ásamt Braga Ásgeirssyni, 1978: Almenna bókafélagið/Iceland Review

Sverrir Haraldsson, 1977: Páll Vígkonarson/Gunnar Þorleifsson

Klofningur Sjálfstæðisflokksins gamla: Undanfari og afleiðing, 1971:

Hugleiðingar og viðtöl, 1963: Helgafell

Njála í íslenskum skáldskap, 1958: Bókmenntafélagið

Viðtalsbækur:

Vökunótt fuglsins, 1990: Almenna bókafélagið

Í kompaníi við Þórberg, 1989: Almenna bókafélagið

M samtöl, 1977-85: Almenna bókafélagið

Skeggræður gegnum tíðina, 1972: Helgafell

Bókin um Ásmund, Sculptor Ásmundur Sveinsson: An Edda in Shapes and Symbols, 1971, 1999, 1974: Helgafell/Iceland Review

Kjarvalskver, 1968, 1974, 1995: Helgafell

Í dag skein sól: Matthías Johannessen ræðir við Pál Ísólfsson, 1964: Bókfellsútgáfan

Hundaþúfan og hafið: Matthías Johannessen ræðir við Pál Ísólfsson, 1961: Bókfellsútgáfan

Svo kvað Tómas: Matthías Johannessen ræddi við skáldið, 1960: Almenna bókafélagið

Í kompaníi við allífið: Matthías Johennessen talar við Þórberg Þórðarson, 1959: Helgafell

Ferðasögur:

Ferðarispur, 1983: Almenna bókafélagið

Ævisögur og endurminningar:

Ólafur Thors: Ævi og störf, 1981: Almenna bókafélagið

Gunnlaugur Scheving, 1974: Helgafell